حسين مير حيدر

452

معارف گياهى ( فارسى )

وجود مادهء پىهايدروكسى بنزوئيك اسيد است . در چين از تخم آن به عنوان ضد سرفه ، نرم‌كنندهء سينه ، كرم‌كش ( كرم شكم ) و تونيك استفاده مىشود [ هاو ] . در فيليپين ريشهء آن براى موارد فوق به كار مىرود . [ والنزوئلا ] . در كتب چينى مصرف اين گياه از روزگار پيشين براى معالجهء گاستريت « 1 » كه التهاب معده با علايم درد و قى . . . مىباشد ، مصرف مىشده است [ پى ] . برگهاى آن براى معالجهء سردرد به كار مىرود [ تاناكا اوداشيما ] . از برگهاى آن براى قطع اسهال خونى ، و با ، برىبرى و استسقا تجويز مىشود [ هاو ] . در اندونزى و فيليپين از جوشاندهء ريشهء گياه و يا از سركه انگور كه تخم گياه را در آن خيسانده باشند براى كاهش ورم استسقا استفاده مىشود و در هندوچين از گياه به‌عنوان مسكّن ، ضد درد و التيام‌دهندهء زخم استفاده مىشود و برگهاى آن را به آب حمام به صورت دم‌كرده يا جوشانده اضافه مىكنند براى فلج كامل ، برىبرى و فلج نيمه بدن « 2 » مفيد است [ فوكود ] . از جوشاندهء آن براى پاك كردن زخم استفاده مىشود و در استعمال داخلى براى معالجهء نفخ و براى افزايش شير و به عنوان قاعده‌آور كاربرد دارد [ كوئى زمبينگ ] . 2 . گونهء ديگرى از فلفل كوهى يا فلفل برّى در ايران مىرويد كه نام علمى آن Vitex trifolia L . و مترادف آن V . rotundifolia L . F . مىباشد . اين‌گونه به صورت درختچه‌اى است كه بلندى آن حدود 6 متر ، برگهاى آن داراى 3 برگچه تقريبا مساوى . ( گاهى برگچه وسط بزرگتر است ) . و دم‌برگ اصلى كه در 3 برگچه از انتهاى آن خارج مىشود نسبتا دراز و در حدود 3 - 1 متر طول دارد . برگچهء فرعى وسطى نيز معمولا دمبرگ كوتاهى دارد . گلها در قسمت بالاى ساقه و در طول حدود 20 سانتىمتر قرار دارند . ميوهء آن كروى يا تخم‌مرغى كوچك كه به قطر 5 ميلىمتر است . اين درختچه در آسياى استوايى تا افغانستان ، ايران ، شبه‌جزيرهء سينا ، ژاپن ، فيليپين ، گينهء جديد و ماداگاسكار انتشار دارد . در ايران در بندرعباس ، تنگ‌سرحه ، نيك‌شهر ، چاه‌بهار ، ايرانشهر ديده مىشود . نام محلى آن در نيك‌شهر و ايرانشهر « گنك » مىباشد و در كتب مختلف با نام « فلفل برّى

--> ( 1 ) . Gastritis ( 2 ) . Hemiplegia